Business Analyst là gì? Tổng quan về công việc của BA

Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ và ngày càng hội nhập sâu với thị trường quốc tế. Cùng với xu hướng đó, các doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp quy mô vừa và lớn – ngày càng chú trọng đến việc tối ưu vận hành và ra quyết định dựa trên dữ liệu. Đây cũng chính là lý do khiến nghề Business Analyst (BA) trở nên phổ biến và được săn đón hơn tại Việt Nam.

Tuy nhiên, trên thực tế, không ít bạn trẻ vẫn còn mơ hồ về Business Analyst là ai, làm gì và cần những kỹ năng nào. Nếu bạn cũng đang quan tâm đến vị trí này, hãy cùng Saigon Technology tìm hiểu chi tiết ngay dưới đây.

Hiểu về công việc của Business Analyst

1. Business Analyst là gì?

Business Analyst (BA) – hay còn gọi là chuyên viên phân tích nghiệp vụ – là người chịu trách nhiệm phân tích nhu cầu của khách hàng và doanh nghiệp, sau đó phối hợp với các bộ phận nội bộ để đề xuất giải pháp phù hợp.

BA đóng vai trò như cầu nối giữa kinh doanh và công nghệ, giúp doanh nghiệp:

• Hiểu rõ vấn đề đang gặp phải

• Tối ưu quy trình vận hành

• Sử dụng hiệu quả nguồn lực sẵn có

• Giảm chi phí và nâng cao trải nghiệm khách hàng

Nói cách khác, BA không chỉ “viết tài liệu”, mà còn góp phần trực tiếp vào hiệu quả kinh doanh và sự phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

2. Các nghiệp vụ chuyên môn chính của Business Analyst

Công việc của Business Analyst khá rộng và có thể chia thành một số mảng chuyên môn tiêu biểu dưới đây:

2.1. Management Analyst – Chuyên gia phân tích quản lý

Management Analyst tập trung vào việc:

• Phân tích các hoạt động quản lý và vận hành của doanh nghiệp

• Xác định những điểm chưa hiệu quả trong tổ chức

• Đề xuất giải pháp cải tiến, cắt giảm chi phí không cần thiết

• Gia tăng hiệu suất và năng lực cạnh tranh

Họ thường làm việc trực tiếp với ban lãnh đạo và cấp quản lý.

2.2. Systems Analyst – Chuyên viên phân tích hệ thống

Systems Analyst chịu trách nhiệm:

• Đánh giá hệ thống CNTT và hạ tầng công nghệ hiện tại

• Phân tích cách hệ thống hỗ trợ hoạt động kinh doanh

• Đề xuất phương án cải tiến hoặc nâng cấp hệ thống

Vị trí này đòi hỏi nền tảng kỹ thuật tốt, đồng thời phải hiểu sâu về nghiệp vụ và quy trình kinh doanh của doanh nghiệp.

2.3. Data Analyst – Chuyên gia phân tích dữ liệu

Data Analyst tập trung vào:

• Thu thập, lưu trữ và xử lý dữ liệu (doanh thu, thị trường, logistics, vận hành…)

• Đảm bảo tính chính xác và chất lượng dữ liệu

• Phân tích và trình bày dữ liệu một cách logic, trực quan

Từ đó, họ hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định dựa trên dữ liệu, thay vì cảm tính.

3. Những kỹ năng cần có để trở thành Business Analyst

Để theo đuổi và phát triển tốt trong nghề BA, bạn cần trang bị nhiều nhóm kỹ năng khác nhau:

3.1. Kỹ năng kỹ thuật

Business Analyst cần có hiểu biết nhất định về:

• Các giải pháp công nghệ hiện có

• Công nghệ mới và xu hướng chuyển đổi số

Điều này giúp BA đánh giá được giải pháp nào phù hợp, khả thi và hiệu quả cho doanh nghiệp.

3.2. Kỹ năng truyền đạt và giao tiếp

BA thường xuyên làm việc với:

• Khách hàng

• Developer, Tester

• Người dùng cuối

• Ban quản lý

Vì vậy, khả năng truyền đạt rõ ràng, mạch lạc và đúng trọng tâm là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của dự án.

3.3. Kỹ năng phân tích

Đây là năng lực cốt lõi của BA, bao gồm:

• Phân tích yêu cầu

• Hiểu vấn đề gốc rễ

• Chuyển đổi nhu cầu kinh doanh thành quy trình hoặc giải pháp cụ thể

Một BA giỏi không chỉ “ghi nhận yêu cầu” mà còn đặt câu hỏi đúng và phân tích đúng vấn đề.

3.4. Kỹ năng quản lý

Với vai trò liên ngành, BA cần có khả năng:

• Quản lý phạm vi công việc

• Theo dõi tiến độ

• Phối hợp nhiều bên liên quan trong suốt vòng đời dự án

3.5. Khả năng ra quyết định

BA thường phải tổng hợp thông tin từ nhiều phía, đánh giá rủi ro và đề xuất hướng đi phù hợp.
Chất lượng quyết định của BA có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh và sự sống còn của dự án.

Kết luận

Business Analyst là một vị trí quan trọng, giàu tiềm năng và ngày càng được doanh nghiệp coi trọng. Đây là nghề phù hợp với những ai:

• Thích phân tích và giải quyết vấn đề

• Có tư duy logic và giao tiếp tốt

• Muốn đứng ở giao điểm giữa kinh doanh và công nghệ

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã có cái nhìn rõ ràng hơn về công việc của Business Analyst cũng như những kỹ năng cần thiết để theo đuổi con đường này.